Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Η θεωρία της επιλογής. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Η θεωρία της επιλογής. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

5 Δεκ 2011

Η θεωρία της επιλογής Μέρος Β'

Η θεωρία της επιλογής (Μέρος 2ο)

Όπως θα θυμάστε από το πρώτο μέρος αυτής της ενότητας, η θεωρία της επιλογής μπορεί να εφαρμοστεί όπου υπάρχουν ανθρώπινες σχέσεις. Βασίζεται στην υπομονή, στον διάλογο, στην ειλικρίνεια και μας διδάσκει έναν διαφορετικό τρόπο επικοινωνίας απαλλαγμένο από την επίκριση, την προστριβή, την αλληλοκατηγορία, την κριτική και την υποβίβαση του άλλου. Η θεωρία αυτή επικεντρώνεται στην βασική πεποίθηση ότι κανείς δεν μπορεί να σε κάνει να νιώσεις ή να σκεφτείς κάτι, αν δεν το θέλεις - Εμείς οι ίδιοι επιλέγουμε τα συναισθήματα και τις σκέψεις μας και είναι άδικο να κατηγορούμε διαρκώς τους πιο δικούς μας ανθρώπους για την κούραση, την μιζέρια, την δυστυχία, την κακοτυχία ή την έλλειψη εμπιστοσύνης που έχουμε στον εαυτό μας. Δεν φταίει κανείς για ότι επιλέγεις να νιώθεις και να πιστεύεις για σένα. Δεν φταίει κανείς αν οι επιλογές σου σε φέρνουν σε αδιέξοδο - δεν φταίει κανείς, παρά μόνο εσύ. Για να καταλάβεις τι εννοώ αρκεί να αναλογιστείς το εξής: όσο κι αν θέλω  να είναι οι γύρω μου ευτυχισμένοι, αν δεν κάνουν επιλογές που θα τους χαρίσουν την ευτυχία κάθε μου προσπάθεια θα πέφτει στο κενό.

Συχνά συναντάω ζευγάρια που αντί να ψάχνουν για λύσεις εξαντλούνται κατηγορώντας ο ένας τον άλλο για την δυστυχία που νιώθουν. Τσακώνονται, φωνάζουν, κρίνουν, ασκούν έλεγχο, κατηγορούν νομίζοντας πως έτσι θα νιώσουν καλύτερα, πως θα καταφέρουν να κερδίσουν άλλη μια μάχη. Ο γάμος τους ωστόσο ακολουθώντας την τακτική της πάγιας επίθεσης σύντομα οδηγεί στην διάλυση. Παρακάτω ακολουθούν κάποια παραδείγματα επικοινωνίας μεταξύ ζευγαριών. Διαβάστε τα με προσοχή και προσπαθήστε να σκεφτείτε τα οφέλη που θα αποκομίσετε  υιοθετώντας έναν πιο λειτουργικό και δημιουργικό τρόπο επικοινωνίας με τον σύντροφο σας. 

Επικοινωνία μεταξύ των συντρόφων

Κλασσικός τρόπος επικοινωνίας
Θεωρία της επιλογής
«Δεν μπορείς να έρθεις έτσι στο τραπέζι. Θα με κάνεις ρεζίλι. Βάλε τουλάχιστον ένα πουκάμισο».
«Αγάπη μου το ξέρω πως θέλεις να νιώθεις άνετα αλλά σήμερα είναι τα γενέθλια της αδερφής μου και νομίζω πως χρειάζεται να ντυθούμε κάπως καλύτερα. Τι θα έλεγες φορέσεις το καινούργιο πουκάμισο που σου αγόρασα τις γιορτές; Σου πάει τόσο πολύ».
«Ποτέ δεν έχεις όρεξη για σεξουαλική επαφή. Κουράστηκα να σε κυνηγάω. Τι πρόβλημα έχεις επιτέλους;»
«Καλή μου δεν βρισκόμαστε σχεδόν ποτέ πια ερωτικά αλλά δεν νομίζω πως αυτό είναι το πραγματικό μας πρόβλημα. Νομίζω πως έχει να κάνει με τις αλλαγές που βιώνουμε, το άγχος και τον τρόπο που επικοινωνούμε μεταξύ μας. Τον περισσότερο καιρό τον περνάμε όχι συζητώντας αλλά επικρίνοντας και κατηγορώντας ο ένας τον άλλο. Πως αυτό θα μας βοηθήσει να πάμε ξανά στο σημείο που χαθήκαμε;»
«Δεν ξέρω γιατί σε παντρεύτηκα τελικά. Είσαι τόσο μίζερος και μοναχικός. Σπατάλησα τα καλύτερα μου χρόνια δίπλα σου και αυτό είναι το ευχαριστώ».
«Δεν ξέρω τι πάει στραβά αλλά δεν περνάμε πια καλά μαζί. Είμαστε και οι δύο τόσο δυστυχισμένοι. Θα ήθελα πολύ να σου δείξω την αγάπη και την τρυφερότητα μου αλλά δεν βρίσκω τον τρόπο ούτε μου δίνεις την ευκαιρία. Δεν είμαι θυμωμένη. Είμαι απλά απογοητευμένη. Κοντεύω να παραιτηθώ από την προσπάθεια. Αν θέλεις πραγματικά να τελειώσει αυτός ο γάμος δεν έχεις παρά να το μοιραστείς μαζί μου. Αν όχι, για το καλό μας, έλα να μιλήσουμε».
«Δεν κάνεις τίποτα όλη μέρα. Εγώ δουλεύω για να μην σου λείψει τίποτα και εσύ ούτε ένα φαγητό δεν μπορείς να μαγειρέψεις. Είσαι τόσο άχρηστη και τεμπέλα-σαν την μάνα σου».
«Μωρό μου ξέρω πως τον τελευταίο καιρό δεν είσαι και ιδιαίτερα καλά ψυχολογικά. Θα ήθελα όμως να σε παρακαλέσω να με ενημερώνεις όταν δεν έχεις την διάθεση να μαγειρέψεις κάτι έτσι ώστε να παίρνω κάτι έτοιμο. Είμαι εδώ για σένα και σε καταλαβαίνω. Μπορούμε να μιλήσουμε για τα συναισθήματα που νιώθεις καθώς τρώμε, τι λες; Να παραγγείλω πίτσα;»
«Δεν έχεις ποτέ χρόνο για μας. Διαρκώς κολλημένος στην τηλεόραση, δεν ασχολείσαι πια με τίποτα άλλο. Βαρέθηκα την ζωή μου μαζί σου.»
«Λες πως είμαι διαρκώς απόμακρη και επιθετική. Κι εσύ για να μην με ενοχλείς, κλείνεσαι στον εαυτό σου και κολλάς στην τηλεόραση. Δεν μιλάμε πια καθόλου αγάπη μου και μου λείπουν οι συζητήσεις μας. Είμαι διατεθειμένη να προσπαθήσω να έρθω κοντά σου. Τι λες, πάμε ένα ταξιδάκι αυτό το σαββατοκύριακο; Θα μας κάνει καλό πιστεύω.»
«Είπες πως θα μου τηλεφωνούσες το βράδυ και ακόμα περιμένω. Ελπίζω να έχεις έναν καλό λόγο που δεν το έκανες αλλιώς σε πήρε και σε σήκωσε».
«Τι καλά που σε ακούω. Μου έλειψες τόσο πολύ. Δεν μιλήσαμε χθες το βράδυ και σε πεθύμησα. Όλα καλά στην δουλεία; Κανένα ευχάριστο από την συνάντηση που είχες χθες με τους εκπροσώπους της νέας εταιρίας;»

Η θεωρία της επιλογής Μέρος Α'

Η Θεωρία της επιλογής (Μέρος 1ο)


Πάνε αρκετά χρόνια από τότε που ήρθα για πρώτη φορά σε επαφή με την θαυμάσια αυτήν "θεωρία της επιλογής". Την δοκίμασα, την πρότεινα, την δίδαξα σε άλλους και τώρα σας την καταθέτω απλόχερα σαν μια προσπάθεια καλυτέρευσης της ζωής σας και του τρόπου που επικοινωνείτε με τους συνανθρώπους σας. 
Αρχικά, η θεωρία της επιλογής βασίζεται στην πεποίθηση ότι δεν μπορούμε να ασκήσουμε επιρροή στους άλλους - να επηρεάσουμε δηλαδή τις αποφάσεις, τις σκέψεις και την αυτοπεποίθηση τους. Ο καθένας μας μπορεί να επηρεάσει μόνο τον ίδιο του τον εαυτό. Όλα είναι θέμα επιλογής - εμείς επιλέγουμε το αν θα πληγωθούμε από τα λεγόμενα του συντρόφου μας, αν θα χάσουμε την αυτοεκτίμηση μας από την κριτική του εργοδότη μας ή αν θα εγκαταλείψουμε την προσπάθεια εξαιτίας των αποδοκιμασιών που επιλέγουμε να αποδεχθούμε από τους φίλους και τους συγγενείς μας. Με άλλα λόγια, κανείς δεν μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που σκέφτεσαι και νιώθεις αν πρώτα δεν του το επιτρέψεις εσύ ο ίδιος - αν δεν "επιλέξεις" να τον αφήσεις να σε επηρεάσει σε νοητικό και συναισθηματικό επίπεδο.

Η θεωρία της επιλογής όπως καταλαβαίνεται έρχεται σε αντιπαράθεση με τον κλασσικό τρόπο που μάθαμε να επικοινωνούμε - ασκώντας έλεγχο  στους γύρω μας. Πιο συγκεκριμένα, οι καθημερινοί μας διάλογοι με τα παιδιά και τους συντρόφους μας διακατέχονται από κριτική, παράπονα, εκφοβισμό, τιμωρία, επιβράβευση για να πετύχουμε τον στόχο μας, επίδοση ευθυνών, συγκρούσεις, καυγάδες, φωνές, τεχνικές ψυχολογικής πίεσης και αυταρχικότητα.

Η θεωρία της επιλογής μας διδάσκει ακριβώς το αντίθετο. Διάλογο και επικοινωνία με έναν ανοιχτό, δίκαιο, ειλικρινή, υποστηρικτικό και υπομονετικό τρόπο ως μέσο επίλυσης των διαφορών και των προβλημάτων μας. Διαβάζοντας τα παραδείγματα που ακολουθούν μην βιαστείτε να βγάλετε εσφαλμένα συμπεράσματα - σίγουρα ο παλιός και δοκιμασμένος τρόπος που επικοινωνούσατε μέχρι τώρα λειτουργούσε μια χαρά για σας και τους γύρω σας. Ωστόσο,όταν μιλάμε για σχέσεις ζωής (που θέλετε και πασχίζετε να διατηρήσετε υγιείς) αυτός ο τρόπος μακροπρόθεσμα οδηγεί στην καταστροφή. Κάνει το μικρό αρχικά πρόβλημα να διογκώνεται μέχρι που κάποια μέρα, είναι αδύνατο να επιλυθεί. Με άλλα λόγια, μπορεί με τον κλασσικό τρόπο επικοινωνίας  να κερδίζεται μερικές μάχες με τα παιδιά και τους συντρόφους σας,πάντα όμως σε βάθος χρόνου ο πόλεμος θα είναι χαμένος. Διαβάζοντας τα παρακάτω παραδείγματα, αναλογιστείτε πως νιώθει το παιδί σας όταν του μιλάτε με τον κλασσικό τρόπο και κατόπιν διαβάστε την εναλλακτική μορφή που σας προτείνω. 

ΓΟΝΙΟΣ - ΠΑΙΔΙ

Κλασσικός τρόπος επικοινωνίας
Θεωρία της επιλογής
«Πόσες φόρες πρέπει να σου το πω; 21.00 μμ είναι η ώρα που πρέπει να βρίσκεσαι στο κρεβάτι σου. Δεν έχει τηλεόραση αύριο αν δεν πάς αμέσως για ύπνο.»
«Αν μπορείς να κάνεις ησυχία και δεν ενοχλείς τους υπόλοιπους, μπορείς να πας για ύπνο σε λιγάκι. Σε παρακαλώ όμως πριν νυστάξω θα ήθελες να σου διαβάσω ένα παραμύθι;»
«Κλείσε πια το τηλέφωνο. Βαρέθηκα να σε βλέπω να μιλάς με τις ώρες. Θα βγάλω την συσκευή από το δωμάτιο σου. Αρκετά».
«Τα πράγματα δεν είναι πολύ καλά με τον τρόπο που χρησιμοποιούμε το τηλέφωνο. Η γιαγιά σου προσπαθούσε όλο το απόγευμα να μας βρει και νομίζω πως η μόνη λύση είναι να ενεργοποιήσουμε την αναμονή. Θα μπορούσες να κλείνεις κάθε φορά που θα υπάρχει γραμμή στην αναμονή;»
«Το δωμάτιο σου είναι σαν στάβλος. Μάζεψε το αμέσως διαφορετικά δεν έχει σινεμά το Σάββατο».
«Κοίτα η κατάσταση στο δωμάτιο σου δεν είναι και πολύ ευχάριστη. Θα είμαι ειλικρινής μαζί σου. Θα ήθελα να το συμμαζέψεις όταν θα μπορέσεις. Αν χρειαστείς βοήθεια είναι πάντα εδώ. Δεν θα το συμμαζέψω όμως εγώ για σένα».
«Πήγαινε να κάνεις αμέσως τα μαθήματα σου. Τέλος η τηλεόραση και τα ηλεκτρονικά για σένα, το κατάλαβες;»
«Κοίτα δεν θέλω να αντιδικήσω μαζί σου. Μπορούμε να δουλέψουμε μαζί τα μαθήματα σου και να σε βοηθήσω όπου χρειάζεσαι. Μπορείς να ξαναδείς τηλεόραση λίγο αργότερα. Τι λες;»

  Τι λέτε; Υπάρχει διαφορά και αν ναι σε τι; 
Πόσο επηρεάζει και επηρεάζεται τελικά η σχέση σας από τον τρόπο που επικοινωνείτε;